Eda Sütunç’un “Sıcak Prova” Sergisi Birlikte Var Olma Biçimlerini Sorguluyor

Eda Sütunç, SANATORIUM Tophane’de gerçekleşen kişisel sergisi “Sıcak Prova”da; kırılganlık, bakım, taşıma ve karşılıklı bağlılık kavramları üzerinden birlikte var olmanın alternatif ihtimallerini araştırıyor. Heykel, fotoğraf, video ve metinlerden oluşan sergi; izleyiciyi yalnızca eserlerle değil, kendi temas etme ve ilişki kurma biçimleriyle de yüzleşmeye davet ediyor. İnsan ve insan-olmayan yaşam formları arasındaki simbiyotik ilişkileri odağına alan “Sıcak Prova”, belirsizlikle birlikte kalabilmenin, bakım vermenin ve birlikte kırılgan olabilmenin yeni yollarını düşünmeye açıyor. Eda Sütunç ile; serginin çıkış noktalarını, üretim sürecini ve bugünün hız çağında sanatın hâlâ nasıl bir düşünme alanı yaratabildiğini konuştuk.

“Sıcak Prova”, taşıma, kırılganlık ve karşılıklı bağlılık kavramları üzerinden birlikte var olmanın alternatif ihtimallerini araştırıyor. Sizce bugün birbirimize temas etme ve birlikte var olma biçimlerimiz nasıl dönüşüyor?

Birlikte nasıl var olacağımızı yeniden düşünmek zorunda olduğumuz bir zamanda yaşadığımızı düşünüyorum. Sıcak Prova sergisini de farklı temas ihtimallerinin provasının yapılabileceği bir alan olarak düşündüm. Sergi yalnızca insanlar arasındaki ilişkileri değil, insan ve insan olmayan yaşamlar arasındaki karşılıklı bağlılığı da düşünmeye davet ediyor. Birbirimize temas etme biçimlerini heteronormatif ve hegemonik sistemler içerisinde yer alan tanımlar ile sınırlamak yerine, daha geniş ve akışkan ilişki biçimlerini hayal etmeye çalışıyorum. Birbirimizi taşımanın, desteklemenin, bakım vermenin ya da birlikte kırılgan olabilmenin başka yolları olabilir mi sorusu benim için önemliydi.

Sergi boyunca insan ve insan-olmayan yaşam formları arasında simbiyotik ilişkiler hissediliyor. Doğayla ve diğer canlılarla kurduğumuz ilişkinin bugün en büyük kırılma noktası sizce ne? 

Bence en büyük kırılma noktalarından biri, insanın kendisini ekosistemin merkezinde ve geri kalan tüm yaşam formlarından ayrı düşünmesi. Doğayla kurduğumuz ilişkiyi uzun süre bir sahiplik ve kontrol ilişkisi üzerinden tanımladık. Bunun sonucunda da kırılgan olanı yalnızca yararlıysa koruyan bir sistem oluştu. Oysa bugün artık birbirimize ne kadar bağımlı olduğumuzu daha görünür biçimde deneyimliyoruz. Kırılgan olanı korumamız, onun ekosistem içindeki değerini görmemiz ve varlığına alan açmamız gerekiyor. Bu sadece etik bir mesele değil, aynı zamanda birlikte hayatta kalabilmenin de koşulu. Sergideki işler de bakım vermeyi romantik bir jest olarak değil; emek, sorumluluk, dikkat ve süreklilik gerektiren bir ilişki biçimi olarak ele alıyor.

“Sıcak Prova” kesin cevaplar vermek yerine belirsizlikle birlikte kalmayı öneriyor. Sizce sanat, bugünün hızlı ve netlik takıntılı dünyasında hala yavaşlama ve düşünme alanı açabiliyor mu? Sanat açıyor mu şeklindeki soruyu genel bir çerçevede cevaplayamam ancak “Sıcak Prova”yı bir sonuç alanı değil, düşünme ve hissetme alanı olarak kurguladım. Sergi, izleyiciyi net cevaplarla yönlendirmek yerine; kırılganlık, bakım, yalnızlık, bağımlılık ve ilişkilenme gibi konularla kendi temposunda karşılaşmaya davet ediyor. Belki de bugün en çok ihtiyaç duyduğumuz şeylerden biri, her şeyi hemen tanımlamak yerine belirsizlikle birlikte kalabilmek. Benim için bu sergi de tam olarak böyle bir alan öneriyor.

Sergiye hazırlanırken nelerden beslendiniz? 

Sergiye hazırlanırken Donna Haraway’in ilişkisel varoluş ve insan dışı yaşamlarla kurduğumuz bağlar üzerine düşünceleri, Karen Barad’ın karşılıklı etkileşim ve bakım etiği üzerine yaklaşımları, Ursula K. Le Guin’in alternatif topluluk ve birlikte var olma biçimlerini hayal eden anlatıları düşünme biçimimi etkiledi. Ayrıca The Disobedient Future of Birth gibi kaynaklar, doğum ve bakım süreçlerini yalnızca biyolojik değil; politik, teknolojik ve kolektif bir mesele olarak yeniden düşünmemde etkili oldu. Bunun yanında gündelik ritüeller ve günlüklerim üretim sürecinin önemli parçalarıydı.

“Sıcak Prova” Sergisi 27 Haziran 2026 tarihlerine kadar SANATORIUM Tophane’de ziyaret edilebilir.”