“TÖZ” Sergisi Mimarlığın Cevherine Bir Bakış Sunuyor

Galata Rum Okulu, yeni yılda konusu ve içeriği ile önemli bir sergiye hazırlanıyor. 17.01.2026 – 08.02.2026 tarihleri arasında gerçekleşecek, sergide Türkiye’de çağdaş sanatın örgütlenmesi, kurumsallaşması, müze ve mimarlık üzerine kapsamlı çalışmalar yapmış, sanat kuramcısı, yazar ve küratör olarak bilinen Ali Artun ve çağdaş Türk sanatında özgün disiplinler arası çalışmaları, heykel ve kavramsal eserleriyle tanınan Ahmet Yiğider, bir araya geliyor. “TÖZ” sergisi, mimarlığın akılcılığın ötesindeki diline işaret eden bir alana vurgu yaparak, aşağıdaki metinle sunuluyor:

“Töz, bir şeyin doğasıdır, özüdür. Mimarlığın tözü, kökenleri işlevsel değildir. Şiirseldir, büyülüdür, gizemlidir. Sembolleri, anlamları sınırsız olan göksel sayılardır ve formlardır. Bu semboller mimarlığa özgü bir dil, bir gramer oluşturur. Ve mimarlık binlerce yıl bu dille kendini ifade etmiştir. İşte TÖZ, hafızalarımızda saklı kalmış bu dille yazılmış denemelerdir. Aklın ötesindeki imgesel bir mimarlığa işaret eder”.

Ali Artun, “TÖZ”ü bir mimarlık sergisi olarak tanımlıyor ve ekliyor: “Ama bu mimarlığın çevremizi kuşatan binaların mimarlığıyla ilgisi yok. Onların mimarlığına karşı. Amacı, yaşadığımız mimarlık gibi mekanımızı ve zamanımızı disipline sokmak değil. Hareketlerimizi yönlendirmek, yönetmek değil. Bir kere TÖZ mimarlığının bir amacı, bir rasyonalitesi, bir işlevi yok; eserler bir konut, işyeri filan değil. Odalar, salonlar, ofisler gibi kullanıma göre tasarlanmış mekanları da yok. Formları farklı, geometrisi farklı, dili farklı, fikri farklı, hissiyatı farklı. TÖZ’ün mimarlığı, sanat eserleri. Mimarlığın köklerini, özünü, cevherini, tözünü keşfetmekle uğraşıyor. Mimarlık Rönesans’a kadar, yüzyıllar boyunca kozmik, göksel, büyüsel, şiirsel, gizemli ve son derecede sembolik. Formların ve sayıların içerdiği işaretlerle, şifrelerle ifade ediliyor. Ve kendine özgü bu dille anlamlandırılıyor, okunuyor. İşte bu mimarlıkla ilgili hala dünya kadar araştırma yapılıyor, eserler üretiliyor. 20. yüzyıl avangard mimarlığı tamamıyla bu “şiirsel mimarlık”tan besleniyor. Hatta zamanımızın mimari ikonları haline gelmiş mimar Frank Gehry’nin Bilbao Müzesi, ayrıca Zaha Hadid, Bernard Tscshumi ve Libeskind gibi mimarların eserleri mimarlığın rasyonalitesine karşı çıkarak onun cevherine dönen bu gelenekten kaynaklanıyor. İşte TÖZ de bu geleneğin bir sahnesi.”

Ahmet Yiğider düşüncesini, insanın varoluşla kurduğu ilişki üzerinden şu sözlerle ifade ediyor: “Sanat ve tüm varoluş deneyimlerinde bize bakan, bizi besleyen üç olgu var: İnsan, Tabiat ve Evren. Birincisi ancak içe dönerek anlayabileceğimiz bir derinlikte, diğer ikisi ise tüm yüklerimizden kurtulup özgür bir sonsuzluk arayışına girdiğimizde kendini sezdiriyor. Sanırım insan yaratıcılığını, on binlerce yıl boyunca ve bugün hala canlı tutan şey, bu arayışın kendisi.”

17 Ocak 2026 tarihinden itibaren görülebilecek “TÖZ” sergisi 8 Şubat 2026 tarihine kadar devam edecek.

Ali Artun

Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde mimarlık okudu. Mimarlar Odası’nda meslekle ilgi araştırmalar ve yayınlar yaptı. 1984’te Ankara’da Galeri Nev’i kurarak Türkiye’de çağdaş sanatın gelişiminde öncü bir rol üstlendi. Yıldız Teknik, Marmara ve İstanbul Teknik üniversitelerinde sanat tarihi dersleri verdi. 20.yüzyıl sanatı ve Türkiye’de sanat üzerine çok sayıda kitap ve makale yayınladı. 2016’da Serbest Mimarlar Derneği, 2024’te ise Mimarlar Odası tarafından “Mimarlığa Katkı” ödülüne layık görüldü.İletişim yayınlarından çıkan Sanat-Hayat dizisinin ve çevrimiçi sanat dergisi Skop’un kurucu editörüdür. 2023’te Soda Galerisi’nde “Hayalperest Mimarlık”, 2024’te ise Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde “Mimarlığın Aklı” sergilerini açtı ve aynı adlarla kitaplarını yayınladı. www.aliartun.com

Ahmet Yiğider

Yıldız Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümünde lisans, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Tasarım Bölümünde yüksek lisans eğitim aldı.2021’de Moskova Gallery Fine Art’ta “Intellect” isimli heykel sergisi gerçekleşti. 2024’te 9. Çanakkale Bienali’nde “İncir, İnsan, Toprak” isimli eseri sergilendi. Baksı Müzesi’nin Ütopya Atölyelerine davet edilen en genç sanatçı-eğitmen oldu. “Karınca Yuvası” sergisi 2025’te Ankara CerModern’de gerçekleşti ve eşzamanlı olarak “Heykelde Duyusallık” isimli kitap yayınlandı. Ahmet Yiğider, duyular ve özelde koku duyusu üstüne bilim ve sanat merkezli çalışmalar yapıyor. “Türkiye’nin Endemikleri” projesine liderlik ediyor. Yiğider, heykelinde soyutlamayı insana içkin kadim bir sezgi olarak ele alır. Biçim burada bir temsil değil, varlığın kendini duyumsama biçimidir. Her eser, insanın doğa ve evrenle kurduğu ontolojik diyaloğun sessiz bir kaydıdır. www.ahmetyigider.com

Galata Rum Okulu  

1910 yılında Eleni Zarifis’in bağışıyla kurulan Galata Okulu, Osmanlı’nın modernleşme döneminde önemli bir Rum eğitim kurumu olmuştur. Mimar Kambanakis ve Christidis tarafından neoklasik-eklektik üslupta tasarlanan okul, İstanbul’un tarihi ticaret merkezi Galata’da, birçok kuşağa eğitim vermiştir. 1988’de kapanan ve bir süre anaokulu olarak kullanılan bina, 2012’de Rum cemaatine iade edilmiştir. Mimar Murat Tabanlıoğlu’nun koordinasyonunda, Patrik Bartholomeos ve Martinos ailesinin desteğiyle 2019’da restore edilen Galata Rum Okulu, bugün mirasını onurlandıran bir kültür ve eğitim merkezi olarak yaşamını sürdürmektedir. www.galatarumokulu.org