30. İstanbul Tiyatro Festivali 22 Ekim’de Başlıyor

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen İstanbul Tiyatro Festivali 30. kez perdelerini açmaya hazırlanıyor. 22 Ekim – 3 Aralık tarihleri arasında, Mehmet Birkiye küratörlüğünde izleyiciyle buluşacak festival, Türkiye’den ve yurtdışından toplam 17 tiyatro, performans ve dans gösterisine ev sahipliği yapacak. Biletler 11 Eylül Cuma günü satışa çıkacak.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından, Koç Holding Enerji Grubu Şirketleri Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş sponsorluğunda düzenlenen 30. İstanbul Tiyatro Festivali, 22 Ekim’de perdelerini açmaya hazırlanıyor.

Mehmet Birkiye küratörlüğünde gerçekleştirilecek festival, altı uluslararası, on bir yerli gösteriden oluşan bir programla tiyatroseverlerle buluşacak. 3 Aralık’a kadar sürecek festivalde bu yıl iki yapım İKSV Genç Sanatçı Fonu ile desteklenecek. 

Hafıza, bu yılki programda en çok üzerinde durulan meselelerden biri. Murat Gülsoy’un yazdığı Mehmet Birkiye’nin yönettiği Ve Ateş Bizi Tüketiyor, kayıp birini ararken kendini, benliğini, geçmişini bulma yolculuğunu anlatıyor. Çiğdem Erdöl’ün yazdığı Elif Sözer ve Zeynep Özden’in yönettiği Sanatçısı Belirsiz *İvi Buradaydı, 1964 sürgününden sonra kentin kültürel hafızasından silinen bir ressamı adıyla geri çağırıyor. Elif Özge Maltepe’nin yazdığı Mehmet Birkiye’nin yönettiği Bir Çeyiz Sözleşmesi’nde arşivden çıkan 129 yıllık bir çeyiz senedi, yazıldığı Yeniköy’deki bir kilisede yeniden okunuyor. Taldans’ın koreografiyle hazırlanan En Son Neyi Unuttuğumu Hatırlamıyorum ise otuz yıl önce arşivlenmiş bir sahne çalışmasını bugünün bedenleriyle temasa geçiriyor.

Dil ve iletişim, programın izleyicileri üzerine düşünmeye davet ettiği diğer önemli meseleler. Marah Haj Hussein’in projesi Dil Broblem Değil, işgal altında yaşayan bir ailenin ses kayıtlarından yola çıkarak anadilin kuşaktan kuşağa dönüşümünü gözler önüne seriyor. Ramesh Meyyappan ve George Mann’ın birlikte ürettikleri Veda Ritüeli’nde doğuştan sağır bir adam, işaret dilini hiç öğrenmemiş ilgisiz babasının ölümünün ardından ona kendi ritüeliyle veda ediyor. Caroline Guiela Nguyen’in yazıp yönettiği, festivalin ilk oyunu Lacrima ise Fransızca, Tamilce, İngilizce ve Fransız işaret dilindeki sahnelerinde Paris’teki bir modaevinden Mumbai’deki nakış atölyelerine uzanan bir emek zincirini deşifre ediyor.

Festival sahnesine taşınan bu meseleler, farklı zaman ve coğrafyalardan bugüne uzanıyor; içinde yaşadığımız dünyada yeni karşılıklar buluyor. Usta yönetmen Dmitry Krymov’un yazıp yönettiği Requiem, Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde yazılan; Suzie Miller’ın kaleme aldığı Nagihan Gürkan’ın sahnelediği Anna K, bir kadının özel hayatının sosyal medyada bir hashtag’e dönüşmesini konu alan yapımlar. J.M. Coetzee’nin romanı Romancının Romanı’ndan Saim Güveloğlu’nun uyarladığı Elizabeth Costello edebiyat, etik ve insanın dünyayla kurduğu ilişki üzerine bir sorgulama. Yeşim Özsoy’un yazıp yönettiği Aksak Deliryum’daise adı konmamış bir felaket yavaş yavaş gündelik hayata sızıyor. Kadınların deneyimleri ve üretimleri, programın farklı noktalarında birbirine bağlanıyor. Yngvild Aspeli, Paola Rizza’ın kukla anlatısına başvurak uyarladığı Bir Bebek Evi, festivalin bu hattındaki ilgi çekici duraklardan biri.

Dans yapımları, her zaman olduğu gibi festivalin önemli bir parçasını oluşturuyor. Nederlands Dans Theater’ın festivaldeki programı, Jiří Kylián ve Marco Goecke’nin NDT repertuvarından iki yapıtını Noé Soulier’nin yeni eseriyle yan yana getirerek topluluğun farklı kuşaklardan koreograflarından bir seçki sunuyor. Otuzuncu festivale özel olarak koreograf Fernando Melo’ya sipariş edilen Rüzgâr Ağacı ise İstanbul Devlet Opera ve Balesi işbirliğiyle MDTistanbul dansçıları tarafından hayata geçiriliyor.

Beş yıl önce İstanbul’a yazılmış bir aşk hikâyesi olarak yolculuğuna başlayan İstanbul Mon Amour, bu yıl Aşk > Nefret < Aşk alt başlığıyla, Murat Mahmutyazıcıoğlu’nun yazdığı hikayelerle Kadıköy’e uğrayarak kentle kurduğu ilişkiyi yeni duraklar, karşılaşmalar ve anlatılarla sürdürüyor. Geçtiğimiz yıl başlayan Reşad Ekrem Koçu uyarlamaları, Silahşör Kızı Rabia Hanım ile bu kez başka bir İstanbul öyküsünü izleyiciyle buluşturuyor. Oscar Wilde’ın zamana meydan okuyan eseri Dorian Gray’in Portresi’ni festival küratörlüğünün son yılında Mehmet Birkiye yönetiyor ve oyun, festivalin kapanışını yapıyor.

Festival, bu yıl ücretsiz etkinlikler programını yeni bir başlık altında, Festival Artı adıyla daha geniş bir çerçevede izleyiciyle buluşturuyor. Eylül ayında başlayacak program, festival dönemine hazırlık niteliği taşıyan söyleşiler ve ustalık sınıflarıyla açılacak; 30. İstanbul Tiyatro Festivali boyunca farklı ücretsiz etkinliklerle devam edecek. Festival Artı programına ilişkin ayrıntılı bilgiye tiyatro.iksv.org adresinden ulaşılabilir.

Tüm şehre yayılacak 30. İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında, İstanbul’un iki yakasında; AKM Tiyatro Salonu, Alan Kadıköy, Arter, DoubleTree by Hilton Kadıköy, Fiba Salon İKSV, İBB Şehir Tiyatroları Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı, İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Komünite, Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi, Panayia Kilisesi, Paribu Art, Phebus Müzayede Evi, Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK), Yeldeğirmeni Sanat, Zorlu PSM olmak üzere 17 farklı mekân festival izleyicilerine kapılarını açacak.

Festival biletleri, İKSV Lale Kart üyeleri için 7 Eylül Pazartesi saat 10.30’da başlayan ön satış döneminin ardından 11 Eylül Cuma saat 10.30’da genel satışa açılacak.

Eczacıbaşı Genç Bilet projesi kapsamında, sınırlı sayıda öğrenci bileti 50 TL’den satışa sunulacak.

Engelli izleyiciler ve refakatçileri %50 indirimli biletlerini web sitesindeki Engelsiz Bilet Al seçeneklerini kullanarak alabiliyor.

Festivalin ödül töreni Salih Bademci’nin sunumuyla, The Marmara Otel Taksim’de gerçekleştirildi

30. İstanbul Tiyatro Festivali’nin ödül töreni 9 Eylül Çarşamba akşamı The Marmara Otel Taksim’de Salih Bademci’nin sunumuyla gerçekleştirildi.

Toplantıda konuşan İKSV Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, “İstanbul Kültür Sanat Vakfı olarak 1989’dan bu yana sürdürdüğümüz İstanbul Tiyatro Festivali, yıllar boyunca Türkiye’den ve dünyadan sanatçıları İstanbul’da bir araya getirdi. Farklı kuşakların tiyatro sanatıyla tanışmasına ve İstanbul’daki kültür-sanat yaşamının zenginleşmesine önemli katkılarda bulundu. Tüm İKSV etkinliklerinde olduğu gibi İstanbul Tiyatro Festivali de genç sanatçıları destekledi, yeni arayışlara ve yenilikçi üretimlere alan açtı; genç izleyicileri yeni sahne dilleriyle ve dünyadan özgün örneklerle buluşturdu. Bu konuda attığımız adımları son yıllarda Eczacıbaşı Genç Bilet ve İKSV Genç Sanatçı Fonu gibi programlarla çeşitlendirebilmekten, İKSV Genç Sanatçı fonuyla geçtiğimiz dört yıl içinde 13 yeni yapımı destekleyebilmekten mutluluk duyuyoruz. 1989’dan bu yana devam eden bu uzun soluklu yolculuğun sürdürülmesi, kalıcı işbirlikleriyle mümkün oluyor. Festival eş sponsorlarımız Koç Holding Enerji Grubu şirketleri Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş 20 yılı aşkın süredir İstanbul Tiyatro Festivali’nin yanında. Kendilerine uzun yıllardır sürdürdükleri bu değerli işbirliği için, içtenlikle teşekkür ediyorum. Tüm sponsorlarımıza, kamu kurumlarına ve uluslararası kültür kurumlarına, Lale Kart üyelerimize, bu programın hazırlanmasında emeği geçen tüm arkadaşlarımıza, festivalin bir parçası olan değerli sanatçılara ve festivali geniş kitlelere ulaştıran basın mensuplarına teşekkürlerimi sunuyorum. 30. İstanbul Tiyatro Festivali’nin İstanbul’un kültür-sanat yaşamına yeni karşılaşmalar ve benzersiz deneyimler kazandırmasını diliyorum,” dedi.

Koç Holding Enerji Grubu Başkanı Yağız Eyüboğlu, “İstanbul’un uluslararası kültür ve sanat merkezi kimliğine değer katan bu önemli festival, 30. kez izleyiciyle buluşuyor. Biz de Topluluğumuzun 100. yılını çeşitli projeler ve etkinliklerle kutlarken Koç Holding Enerji Grubu olarak 22 yıldır İKSV Tiyatro Festivali’ni desteklemekten dolayı büyük memnuniyet duyuyoruz. Bir ülkenin geleceğine yatırım yapmak sadece üretime, teknolojiye veya ekonomiye yatırım yapmak değil; aynı zamanda gençlerin hayal gücüne, yaratıcılığına ve kültürel birikimine de yatırım yapmak anlamına geliyor. Bu yaklaşımı kurumsal sosyal sorumluluğumuzun ayrılmaz bir parçası olarak görüyor, tiyatronun daha güçlü desteklenmesi gerektiğine geçmişte olduğu gibi bugün de inanıyoruz. Yine son derece güçlü bir programla seyirci karşısına çıkan festival; bizleri Fransa, Birleşik Krallık, Filistin, Litvanya, Hollanda, Norveç, Belçika ve Türkiye’den sanatçı ve topluluklar ile 10 farklı dilde ve ayrıca işaret dilinde buluşturacak ve yine çok zengin bir içerik sunacak. Tüm festival ailesini “Enerjimiz Sanata” diyerek Koç Holding Enerji Grubu şirketlerimiz Aygaz, Entek, OPET ve Tüpraş adına candan tebrik ediyorum,” dedi.

30. İstanbul Tiyatro Festivali Küratörü Mehmet Birkiye, “Küratörlüğüm sırasında desteğini eksik etmeyen İKSV Yönetim Kurulu’na, Sayın Bülent Eczacıbaşı’na, Görgün Taner ve Yeşim Gürer Oymak’a, bu üç yıl zarfında her şeyi inanılmaz kolaylaştıran mesai arkadaşım Handan Uzal Dündar’a içten katkılarından dolayı Ferhat Asniya ve Defne Epikmen’e çok, çok teşekkür ederim. Bu kürsüye ilk çıktığımda ‘Sponsorlarımıza şükran duyuyorum, ama daha çok şükran duymak istiyorum’ demiştim. Daha çok şükran duymama fırsat verdikleri için sponsorlarımıza içtenlikle teşekkür ederim. Ve tabii ki bu üç yıl boyunca İstanbul Tiyatro Festivali’ni hiç yalnız bırakmayan seyircilerimize sonsuz teşekkürler. Tennessee Williams’ın Sırça Kümesi oyununda; Tom kardeşi Laura’ya şöyle seslenir: ‘Değil mi ki dünya yıldırımlarla aydınlanıyor, en iyisi mi sen mumlarını bir an önce söndür.’ Dünya şimdilerde de yıldırımlarla aydınlanıyor ne yazık ki. Ama biz tiyatrocular Tennessee Williams’ı dinlemeyi reddediyoruz. Mumlarımız hep yanacak, onların zarif ve masum ışığından asla vazgeçmeyeceğiz, bu korku dolu yıldırımların parçası olmayacağız. Allahaısmarladık,” dedi.

Toplantıda daha sonra söz alan İstanbul Tiyatro Festivali Programlama Yöneticisi Handan Uzal Dündar festival programıyla ilgili ayrıntıları aktardı.

Festivalin Onur Ödülü Tilbe Saran’a sunuldu

30. İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü, 9 Eylül Çarşamba akşamı The Marmara Otel Taksim’de düzenlenen bir törenle oyuncu Tilbe Saran’a sunuldu. 

Tilbe Saran konuşmasında, “Onur ödülü alacağımı öğrendiğimde tahmin edersiniz ki içimde kelebekler uçuştu. Ve o kelebekler nice anıyı zihnime çağırıverdi. Hangi birinin peşine takılacağımı şaşırdım. 1989’dan bu yana geçen 37 yılda, İstanbul Tiyatro Festivali’nin 636 işinden kimbilir kaçını görmüş kaçını unutmuştum. Ama Dikmen hocanın bir yazısında dediği gibi ‘hayatımızın akışını değiştiren bazı anlar vardır’. Benim de bu ödül haberiyle belleğimin denizinde hayatımın akışını değiştiren bazı oyunlar, bazı oyuncular, bazı tasarımlar, bazı mekanlar, bazı sesler, görüntüler su üzerine çıkmaya başladı. 37 yıl boyunca İstanbul Tiyatro Festivallerinde izlediklerim kadar festivalin parçası 14 oyunumun aklımda kalan nice anısı doluşuverdi belleğime. Daldım hayallere. Hatırladıkça listem kabardı. Hangi birini saysam bir sonrakinin hatırı kaldı. Derken yitirdiklerim de hafızamın derinliklerinde belirmeye başladı. Hocalarım…dostlarım…ustalarım… işlerinin peşinde hayranlıkla koştuklarım… ve İstanbul’un dehlizlerine gömülüp silinen nice seyir mekanı içimi dağladı. Bu kayıplarla yüzleşmek pek kolay olmadı. Sonra tanıdık bir his geldi oturdu yüreğime: umut. İstanbul Tiyatro Festivali galiba bana en çok ‘umut’ verdi. Gündelik hayatın gelgeç dertlerinin karanlığında nefes aldırtmaktan söz etmiyorum. Havel’in tanımladığı “umut”tan söz ediyorum. İyimserlikle aynı şey olmayan umuttan. Sonucun ne olacağından bağımsız olarak bir şeyin anlamlı olduğuna duyulan kesinlik duygusundan. İlk yıllarından bugüne dünya ile aramızda köprüler kuran, izleme ezberlerimizi bozan, bazen ‘ne bu’ dedirten bazen birinin düşüne girmiş kadar büyülü dünyalar kuran nice iş benim hayatıma ‘anlam’ kattı. Meltem gibi bir hafiflik ve umut taşıdı. Bugün hayranı olduğum onca usta ile aynı satırda anılmak ve bir gün öğrencilerimle de aynı satırda buluşabilme ümidi beni kelebekler kadar sarhoş etti. Her daim kendini yıkarak yeniden var eden tiyatro sanatına, umuda, anlama hayata, kelebeklere ve İKSV’ye teşekkür ederim,” dedi.