İran asıllı Fransız yazar, çizer ve yönetmen Marjane Satrapi, dünya çapında büyük ses getiren grafik romanı ve aynı adlı filmi Persepolis ile tanınmıştı.

Yakınlarının yaptığı açıklamada, Satrapi’nin “hayatının aşkı ve eşi” olarak tanımlanan Mattias Ripa’nın ölümünden yaklaşık bir yıl sonra “derin bir keder içinde hayatını kaybettiği” belirtildi. İsveçli yapımcı, oyuncu ve senarist olan Ripa, 8 Nisan 2025’te vefat etmişti.

İran’daki teokratik rejimin en güçlü eleştirmenlerinden biri olarak bilinen Satrapi, 1994 yılında Fransa’ya yerleşmiş, 2006 yılında ise Fransız vatandaşlığına geçmişti. En önemli eseri Persepolis, 1979 İran Devrimi sonrasında ülkede yaşanan toplumsal dönüşümleri ve gençlik yıllarında karşılaştığı baskıları anlatırken, ailesi tarafından Avrupa’ya gönderilmesiyle başlayan sürgün hayatını da konu alıyordu.

Geçtiğimiz yıl Satrapi, Fransa’nın İran politikalarını ve özellikle İranlı muhaliflerin vize süreçlerinde yaşadığı engelleri eleştirerek kendisine verilmek istenen Fransız Devlet Nişanı’nı (Légion d’Honneur) reddetmişti.

Satrapi’nin sinema kariyeri de en az edebiyat alanındaki başarıları kadar dikkat çekiciydi. Vincent Paronnaud ile birlikte yönettiği 2007 yapımı Persepolis filmi, Cannes Film Festivali’nde Jüri Ödülü kazanmış ve Oscar’a aday gösterilmişti. Ödül töreninde yaptığı konuşmada Satrapi, “Bu film evrensel bir hikâye anlatıyor olabilir ancak bu ödülü tüm İran halkına ithaf etmek istiyorum” demişti.

2022 yılında Mahsa Amini’nin gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından İran’da başlayan kadın hakları protestolarında da aktif rol alan Satrapi, Paris’te düzenlenen anma etkinliklerinde “Kadın, Yaşam, Özgürlük” sloganını dile getiren isimler arasında yer aldı. İran’daki mevcut rejimin sona ermesi gerektiğini savunan sanatçı, bunun zaman alacak bir süreç olduğunu vurgulayarak umudun korunmasının önemine dikkat çekmişti.

Satrapi’nin üretimi yalnızca İran temalı eserlerle sınırlı kalmadı. 2019 yılında Nobel ödüllü bilim insanı Marie Curie’nin hayatını konu alan Radioactive filmini yönetti. Başrolde Rosamund Pike yer aldı.

Paris’te tanıştığı eşi Mattias Ripa, uzun yıllar boyunca hem hayat arkadaşı hem de yaratıcı projelerdeki en yakın çalışma arkadaşı oldu. Ripa’nın ölümünün ardından Satrapi, Paris’te sinema eğitimi almak isteyen uluslararası öğrencileri desteklemek amacıyla Mattias ve Marjane Ripa-Satrapi Sinema Vakfı’nı kurdu.

Eşinin vefatından sonra Satrapi’nin sosyal medya hesapları da büyük ölçüde bu kaybın izlerini taşıyordu. Instagram hesabında ağırlıklı olarak “Hayatımın aşkını kaybettim” mesajını oluşturan görseller, eşinin fotoğrafları ve vakıf duyuruları yer alıyordu.